مقدمه : آنچه از تاریخ بر میآید این است که اولین روزنامه های خبری توسط ژولیوس سزار منتشر شده و از آن زمان تاکنون نیاز بشر به خبر و تلاش آدمیبرای آگاهی از تازه ترین، مهم ترین و جالب ترین رویدادهای جهانی، ارزش روزافزونی به خبر و خبر رسانان داده است. دراین مقال سعی شده است به نکاتی مختصر و مفید در خبرنویسی که مورد استفاده مسوولان روابط عمومی، روزنامه نگاران و دیگر فعالان عرصه خبری قرار میگیرد، اشاره شود، امید است مورد توجه علاقه مندان قرار گیرد .
تعریف خبر : تعاریف متعددی برای خبر بیان شده است که در اینجا فقط به دومورد آن اشاره میشود:
الف ) خبر اعلام و بیان وقایع جالب زندگی اجتماعی و نقل عقاید و افکار عمومیاست .
ب ) خبر، گزارش ساده، خالص، مناسب، دقیق و خلاصه رویدادها، گفته ها و اندیشه ها است.
عناصر شش گانه خبر : که، کی، کجا، چه، چرا، چگونه
یک خبر درست باید دارای عنصرهای شش گانه فوق الذکر باشد و باید دقت کرد که مخاطب بتواند پاسخ به این پرسشهارا خود بیابد.
که: نشان دهنده انسانها، جانوران، سازمانها و یا چیزهایی است که در رویداد حضور و یا دخالت دارند و یا رویداد به گونه ای با آنان در ارتباط است .
کی : نشان دهنده زمان وهنگام رویداد است.
کجا : نشان دهنده مکان رویداد است که علاوه بر موقعیت محل باید فاصله آن را با نقاط مهم دیگر (مرکز ولایت، مرکز کشور و…) بیان کند.
چه : نشان دهنده موضوع آنچه که رویداد را تشکیل میدهد است.
چرا : نشان دهنده انگیزه ای است که پدید آورنده رویداد میباشد.
چگونه : نشان دهنده چگونگی رویداد است و ترتیب و کیفیت آن را مشخص میکند.
نکته مهم این که باید در متن خبر درباره عناصر خبری نهفته در خبر توضیح مناسب و شایسته را داد و در صورتی که یکی از عنصرهای خبر مورد تردید ویا ابهام باشد این کمبود را در خبر بیان کرد .
ارزشهای خبری: عبارتند از دربرگیری(جامعیت)، شهرت، تضاد، استثنا، تنوع( تعداد ومقدار )، مجاورت و تازگی
الف) اصول خبرنویسی :
( نوشتن یک جمله درست سخت ترین کار دنیاست .) ارنست همینگوی
1. مفاهیم اساسی خبر نویسی عبارتند از: درستی، روشنی و جامعیت خبر
2. خبر باید درست، کامل، ساده، روان و به زبان مردم عامی و در جمله های کوتاه نوشته شود .
3. خبر باید فاقد واژه ها و عبارتهای دشوار و دور از ذهن باشد.
4. خبر باید بیشترین اطلاعات را در کوتاه ترین متن ارائه کند تا علاقه مندان در کمترین فرصت بیشترین بهره را از آن ببرند.
5. خبر باید به گونه ای تنظیم شود که بخشهای مختلف آن(تیتر و لید و متن)با یکدیگر هماهنگی وتطابق لازم را داشته باشند.
6. خبر باید اطلاعات مورد نیاز خوانندگان را در بر داشته باشد.
7. در خبر نباید پاراگراف ها را با یک عبارت تکراری آغاز کرد.
8. به هنگام به کاربردن نام افراد، سازمانها در خبر آنچه مهم است آگاهی مخاطب از مقام و ملیت و جنسیت فرد است و دانستن نام و نام خانوادگی برای مخاطب ارجحیت ندارد و برای آن که شناسایی به خوبی صورت گیرد، باید در بار اول، به ترتیب به نام و نام خانوادگی، مقام اجتماعی ونام کامل سازمان اشاره شود و در پاراگرافهای بعدی با توجه به متن خبر از مشخصات بعدی استفاده کرد.
9. در خبر باید از کاربرد عنوانهای تحصیلی (دکتر، انجنیر) عنوانهای آداب منشانه (آقا،خانم، تیمسار، جناب) خودداری شود.
10.برای تهیه و نگارش یک خبر خوب و کامل تکیه برحافظه کافی نیست، بلکه از آغاز تا پایان تهیه گزارش باید یادداشت برداری شود و پس از دوباره خوانی ، تکمیل و اصلاح متن ، خبر به صورت دقیق تنظیم گردد. بنابراین قلم ، کاغذ ، ضبط صوت و دوربین عکاسی از لوازم ضروری تهیه خبر است .
10. برای تهیه خبرهای کامل ، جامع و تازه باید همواره با مردم در تماس بود و نیازهای جامعه را شناخت .
11. همواره پس از تنظیم خبر باید دوباره خوانی خبر صورت گیرد ، تا هرگونه ابهام احتمالی رفع شده و از جامع و کامل بودن و صحیح بودن خبر اطمینان حاصل شود.
12. نویسنده خبر باید به دستور زبان و آیین نگارش فارسی مسلط و به فرهنگ غنی ایرانی و اسلامیجامعه آشنایی کامل داشته باشد.
13. برای موفقیت در عرصه خبرنویسی،نویسنده خبر باید آگاهی های سیاسی، فرهنگی ، اجتماعی ،اقتصادی و دینی خود را افزایش دهد.
14. توجه به تازگی واهمیت سرعت درتهیه خبر و از ضروریات حرفه خبرنگاری است . ولی بهانه سرعت در کار توجیه مناسبی برای بی دقتی در نگارش خبر نیست .
15. مشاهده غلط املایی و انشایی در خبرنویسی به هیچ وجه پذیرفتنی نیست .
16. نامهای خارجی، نامهای خاص، عبارات علمی و نقل قول از دیگران را در متن خبر باید داخل گیومه نوشت.
17. در نگارش نامهای خاص وعام به ویژه اسامیخارجی دقت در نگارش شرط لازم و یکسان نویسی نامها شرط کافی است .
18. خبرهای جالب از رویدادهایی که به نظر دیگران عادی و کم ارزش میآیند ، به وجود میآید.
19. هرچه اهمیت موضوع خبر بیشترو هراندازه علاقه متقاضیان برای آگاهی از خبر بیشتر باشد، باید خبر را مشروح تر نوشت.
20. خبر نادرست به جای پاسخ گویی به نیاز متقاضیان چند پرسش جدید را مطرح کرده و آنها رانیز بی پاسخ میگذارد.
21. رفتار شایسته و منطقی و آراستگی ظاهری هنگام تهیه خبر تاثیر بسیاری برروی منبع خبر دارد.
22. فرد حقیقی و یا حقوقی که خبر از او سرچشمه میگیرد را منبع خبر میگویند.
23. تاحد امکان درخبرباید به نقل قول مستقیم پرداخت و بایدتلاش کرد تا انتقال مفهوم پیام ومطلب بر منبع خبر استوار شود.
24. سابقه خبر یعنی توضیح دادن در خصوص گذشته و پیشینه خبرکه معمولا در پاراگراف آخر و پس از ارائه مطالب جدیدمیآید، ذکر این سابقه کمک شایانی در درک بهتر خبر برای مخاطب خواهد داشت و برای اتصال سابقه به متن خبر از واژه های کلیشه ای نظیر گفتنی است ، شایان ذکر است و … استفاده میشود.
25. در نگارش خبر باید مقیاسهای متری، میزان و بهای کالاها ، درجه ها و درصدها ، آمارها ، رتبه ها، ساعت و تاریخ ، روزها و صفحه کتابها و مانند آن را باید با عدد نوشت.
26. شماره یک وکسر کمتر از یک را باید با حروف نوشت . ( شماره های 2 و 10 را میتوان هم با حرف و هم با عدد نوشت. )
27. رعایت نشانه گذاری فارسی در تنظیم و نگارش خبر الزامیاست.
منبع؛ صراط
![]()





























