false
false
false
false
false
false
false
false
false

اختصاصی گیل رخ
تولید و اتصال ما به جامعه جهانی تقریبا از دهه ۱۳۴۰ شمسی آغاز شد و با افزایش درآمدی نفتی در دهه پنجاه کارخانجات و صنایع مختلف کشور در حوزه هایی چون خودرو، فولاد،نفت،صنایع پتروشیمی و همچنین کارخانجاتی چون ارج، آزمایش، جوراب آسیا، مینو ،کفش ملی در حوزه های مختلف شروع به فعالیت نموده و علاوه بر تامین نیازهای داخلی در صادرات نیز نقش موثری داشتند تا جاییکه فارغ التحصیلان دانشگاهی و حتی با مدرک دیپلم نیز پس از اخذ مدرک تحصیلی بصورت آزادانه و اختیاری شغل مناسب خود را پیدا می کردند و کارگران نیز در چرخه اقتصادی فعال بودند، این روند درسالهای پس از انقلاب نیز تداوم داشت تا جاییکه بسیاری از نیازهای جبهه های جنگ را نیز تولیدکنندگان داخلی با ایثار و از خود گذشتگی تامین می کردند.
✍ در ادامه این روند و با بروز پدیده هایی چون جهانی سازی و اتصال و ارتباطات گسترده کشورها به یکدیگر از طریق گسترش فضاهای الکترونیک در حوزه های مهمی جون تبادلات مالی و بانکی و گشایش اعتبارات که در نهایت منجر به بروز انقلاب دوم صنعتی در جامعه جهانی شد غولهای بزرگ اقتصادی دنیا بتدریج فاصله خود را با کشورمان افزایش داده و از طرف دیگر عدم اتصال مداوم و مستمر با جامعه جهانی بالاخص تحریمهای ظالمانه آمریکا و در برهه هایی اتحادیه اروپا و حتی شورای امنیت سازگان ملل باعث شد تولیدکنندگان ما از عرصه رقابتهای جهانی و منطقه ای باز بمانند تا جاییکه ما فرصتهای طلایی بسیار زیادی در منطقه را نیز بهمین دلایل در کشورهای اسیای میانه، افعانستان، عراق و کشورهای حاشیه خلیج فارس خواسته و یا ناخواسته از دست دادیم.
در این بین از یک طرف دولتهای بدلیل سیاستهای اشتباه از صادرکنندگان حمایت نمی کردند و از طرف دیگر تولید کنندگان ما نیز بدلایل متعدد از جمله عدم صداقت در تجارت بین الملل، قیمت بالای محصولات تولیدی، بسته بندی نامناسب و ایده آل جهانی، عدم آشنایی به فنون تجارت و بازاریابی بین الملل، فقدان قدرت سیاسی لازم در برابر قدرت غالب کشورهای اروپا و امریکایی و در نهایت اقتصادهای نوظهوری چون چین، هندوستان و ترکیه و همچنین برتری تکنولوژی کشورهایی چون کره، ژاپن، آلمان و…. نتوانستند در بازارهای جهانی و منطقه موفق شده و تنها به بازار داخل که در دوره ای مجبور بود کالای ایرانی را به هر قیمتی بخرد، توجه نمودند.
✍بدلیل همان تحریمهای ظالمانه که با استحصار رسید دولتهای ما ناچار شدند در ازای صادرات نفت کالاهای دست چندم و بی کیفیت کشورهایی چون چین و هند( بعنوان دو خریدار بزرگ نفتی) در کنار بزرگترین همسایه غربی ایران یعنی ترکیه را خریداری نمایند و در اینجا بود که اخرین میخهای بر تابوت تولید داخل، تعطیلی کارخانجات، بیکاری هزاران کارگر مظلوم که نان اور خانواده های خود بودند گردید که تداوم این مشکلات در نهایت منجر به فروش کارخانجات بزرگی چون هپکو، ماشین سازی و…. و واگذاری کارخانجات بزرگی چون دخانیات به بخشهای خصولتی وابسته به صندوقهای بازنشستگی، تامین اجتماعی گردید.
پدیده جهانی شدن و جهانی سازی( globalization)، مهم ترین روند راهبردی در تحولات شرایط حاکم بر اقتصاد کشورها در طول چند دهه گذشته بوده است.
تنها در طول سه دهه گذشته به طور میانگین نرخ رشد سالانه تجارت فرامرزی در سراسر جهان، حدود دو برابر نرخ رشد مجموع تولید ناخالص داخلی همه کشورها بوده است.
سوال اینجاست؟! چرا اکثر تولیدکننده و کارشناسان اقتصاد و تجارت «تولید صادراتی» و جهانی شدن تجارت را مهم ترین عامل رشد اقتصادی کشورها قلمداد می کنند؟
برای رسیدن به چنین رشد و پیشرفتی در تولید و صادرات مجموعه ای عوامل در زیرساختها و سیاستگذاری های کلان در نظام اقتصادی باعث می شود رقابت پذیری در بازارهای صادراتی را تامین و تضمین نماید.
در این بین قوانین دست و پاگیر بسیار بسیار اداری دولتها و عدم تثبیت نرخ ارز و سردرگمی تولیدکنندگان ما باعث شده بر اساس آمار صادرات ایران در سال ۹۷ و مدت مشابه سال ۹۸ ما حدود ۱۱ درصد افت ارزش صادرات داشته ایم.
در صورتیکه انتظار می رفت پس از اصلاح قیمت ارز و فروکش کردن نوسانهای غیرقابل پیش بینی بازار آن، تجار و تولید کنندگان ایرانی، بتوانند در بازارهای صادراتی از مزیت رقابتی بیشتری برخوردار باشند ولی بنا بدلایل فوق الاشاره این فرصت نیز به راحتی برای تولیدکنندگان ما از بین رفت.
اما واقعیت این است که شرط لازم و کافی برای رسیدن به یک موفقیت صادراتی پایدار، برتری در عرصه اقتصاد، اصلاح بنیادین عوامل رقابت پذیری و بهبود محیط کسب و کار عواملی به مراتب مهم تر از نرخ ارز هستند که بازار و تولیدکنندگان را به صورت کوتاه مدت تحت تاثیر قرار می دهد.
در این بین عدم شفافیت دولت با تولیدکنندگان، نهاد های موازی تصمیم گیرنده دولتی، تعدد مراکز تصمیم گیری در کنار بروکراسی پیچیده اداری و قیمت لحظه ای ارز با محیط پیرامونی، نامگذاری ارز به نامهای متعددی چون ارز مبادله ای، مرجع نیمایی، بازار ازاد و ….در کنار سیاستهای غیراصولی مربوط به پیمان سپاری ارزی در طول یکسال گذشته بسیاری از تولیدکنندگان و صادرکنندگان بزرگ را از ادامه فعالیت منصرف ساخته، که در واقع به معنای خروج کشورمان از بازارهای مناسب، ثروتمند و با کیفیت است.
مداخلات دولت و نهادهای حاکمیتی متعدد در قیمت گذاری بازار و کنترل موجودی انبار تولیدکنندگان، بسیاری از کارخانه ها را که در این شرایط صادرکنندگان بالقوه محسوب می شدند؛ به کاهش تولید و پیش گرفتن سیاستهای احتیاطی وادار نموده است و یا اینکه به پنهان کاری و فرار مالیاتی روی آورده اند.
تغییرات ناگهانی در سیاستهای مربوط به محدودیتهای صادراتی، اعتبار تجار ایرانی را نزد بازرگانان و تجار خارجی با شبهه و سوال مواجه ساخته و در این روند قطع گاه و بیگاه اینترنت و عدم اتصال به جامعه جهانی نیز به اعتبار تولیدکنندگان و صادرات ما لطمه خواهد زد.
مشکلات نقل و انتقال پول و تحریمهای ویرانگر و ظالمانه امریکا بر علیه فعالان اقتصادی کشور هم که در مطالب بالا به استحضار رسید یکی از بزرگترین چالشهای تولید کنندگان ما در تمام سالهای اخیر بوده و می باشد.
صادرات راه تنفس اقتصادی کشورها در عصر جهانی شدن است، اما گاهی سیاستگذاری های نسنجیده دولتها، پیش و بیش از موانع خارجی موجب انسداد این راه تنفسی می شود تا جاییکه اگر پای درد و دل بسیاری از تولیدکنندگان بزرگ کشور بنشینید متفق القول یک جمله بشما خواهند گفت:
《《ما راه حیات و فعالیتمان را در ۴۰ سال اخیر با همه مشکلاتش یاد گرفته ایم فقط سیاستهای غلط دولت در کنار رانت سازمان یافته دولتی دست از سر ما برداشته و بخشنامه های روزشمار وزارت” صمت” ما را بیش از این در مباحث صادرات و تجارت بین المللی سردرگم ننماید.》》
انتظار داشته و داریم که دولتهای ما بجای مداخله بیجا و وضع قوانین دست و پاگیر قدری برای اصلاح و بازنگری در انجام وظایف خود و بهبود کیفیت اقتصادی در کشور اراده و کوشش بیشتری از خود نشان می داد تا ضمن حرکت بهتر چرخهای اقتصادی شاهد تعطیلی بیش از پیش کارخانجات و ورشکستگی و به زندان افتادن تولیدکنندگان عزیزمان که هدفی جز تولید ، اشتغال و کسب اعتبار برای کشور عزیز و اسلامیمان ندارند، نباشیم.
با ارزوی فردایی بهتر
محمد پوررضا
کارشناس و تحلیل گر اقتصادی
دانش آموخته دکترای مدیریت بازرگانی گرایش بازاریابی
false
false
false
false





























