false
false
false
false
false
false
false
false
false

تلاقی دو اهرم بسیار ویرانگر و پرقدرت، یکی داخلی و دیگری خارجی، اقتصاد ایران را میان منگنه قرار داده است. ابر چالشهای داخلی ناشی از بحران ساختاری و فشارهای فزاینده تحریمی آمریکا، از دیدگاه آنها اقتصاد ایران را در لبه پرتگاه سقوط و فروپاشی قرار داده است. بسیاری از شاخصهای کلان اقتصادی کشور، یا در وضعیت قرمز هستند و یا در آستانه وضعیت قرمز قرار گرفتهاند. بسیاری از ناظران با مشاهده بحران ساختاری اقتصاد ایران، توسعه ابر چالشها و به وضعیت قرمز رسیدن بسیاری از شاخصهای کلان اقتصادی کشور و درهمان حال تحریمهای فلجکننده آمریکا علیه ایران، خطر فروپاشی اقتصاد ایران را مطرح میکنند. با فرض فروپاشی اقتصادی در ایران، این پرسش مطرح میشود که آیا فروپاشی اقتصادی منجر به فروپاشی نظام سیاسی در ایران نخواهد شد؟
در واقع فرآیند فروپاشی ذهنی نظام اسلامی از سوی آمریکا از فردای پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی رقم خورده است. آنان بر این باور هستند که مردم ایران پس از تحریم ها و مشکلات در معیشت زندگی بالطبع اعتماد خود به نظام حاکم را از دست خواهند داد و شکاف میان ملت و حکومت بیش از پیش گسترش خواهد یافت. البته سیاستمداران داخل گرفتار بازی آلوده ای شده اند که دشمنان خارجی برای ایران ترتیب داده اند با توجه به دودستگی و عدم انسجام میان آنها که به عین و ظاهر مشخص است، فروپاشی ذهنی میتواند به فروپاشی عینی بیانجامد. از دیدگاه سیاستمداران معاند خارجی آینده نظام اسلامی و ایران، یک آینده مهآلود و چنداحتمالی است. این آینده از اضلاع سهگانه یک مثلث تأثیر میپذیرد:یکی از اضلاع این مثلث، نظام جمهوری اسلامی ایران است.ضلع دوم این مثلث، کشورهای خارجی تأثیرگذار هستند. ائتلاف آمریکا، اسرائیل و عربستان که خواهان تغییرات ریشهای در حاکمیت ایران هستند، یک بخش این مثلث است. کشورهای اروپایی با رویکرد سیاسی متفاوت با آمریکا بخش دیگر و کشورهایی چون روسیه، چین، ترکیه وهند، که خواهان تعامل با ایران هستند بخش سوم این ضلع را تشکیل می دهند. ضلع سوم و مهم مثلث را مردم و فعالان سیاسی و مدنی ایران تشکیل میدهند. آینده سیاسی ایران را ضلع سوم مثلث ترسیم خواهد کرد. اقتصاد ملی در حال انقباض شدن است. مرکز پژوهشهای مجلس در تازه ترین گزارش خود رشد اقتصادی منفی تا ۸‚۲ درصدی و ۵‚۵ درصدی را برای سالهای ۹۷ و ۹۸ برآورد میکند. پول ملی در مدتی کمتر از ۶ ماه در فضای آزاد اقتصادی بیش از ۲۵۰ درصد ارزش خود را از دست داده است؛ قیمت دلار که در فروردین ماه سال (۱۳۹۶) حدود ۳ هزار و ٧۵۰ تومان بود، به مرز ١۴هزار تومان رسیده است.دولت برای تأمین منابع بودجه دچار مشکل شده؛ خطر ورشکستگی صندوق های باز نشستگی و بانکهای کشور را تهدید میکند؛ بحران محیط زیست و منابع آبی کشور تولیدات کشاورزی و دامپروری ایران را با چالشهای بسیار جدیدی روبرو ساخته و در نتیجه امنیت غذایی کشور را با تهدید روبرو کرده است. نقدینگی در اقتصاد با رشد ۲۰ درصدی به رقم خطرناک ١۶۰۲ هزار میلیارد تومان رسیده است.کنترل نرخ تورم که تنها دستاورد مثبت چندساله اخیر دولت حسن روحانی بوده، تحت فشارهای فزاینده، خصوصاً سقوط پول ملی و افزایش قیمت بسیار شدید کالاهای وارداتی و کمبود و محدودیت منابع داخلی قرار گرفته است و بسیاری از ناظران افزایش شدید نرخ تورم در سال ۹۷ و رشد افسارگسیخته آن را در سال ۹۸ پیشبینی میکنند. در همین حال، کاهش شدید سرمایهگذاری داخلی و خارجی، وضعیت بحرانی تولید ملی را بحرانیتر کرده و به تعطیلی بیشتر کارخانهها و بنگاههای تولیدی کشور میانجامد. تحریمهای آمریکا علیه ایران، از اوایل اپریل بخش نفت و انرژی و بانک و بیمه و ایران را هدف قرار میدهد. پس از اجرایی شدن این تحریمها، برآورد میشود که صادرات نفت ایران در ماه می به کمترین حد خود در روز سقوط کند و به ادعای ترامپ به صفر برسد، همچنین پس از آغاز اجرایی شدن تحریمهای نفتی آمریکا، بسیاری از ناظران معتبر بینالمللی کاهش حداقل ١ میلیون بشکهای صادرات نفت ایران را پیشبینی میکنند. بدین سان، بازگشت تحریمهای آمریکا که از چند ماه پیش با تحریم بخش خودرو، فلزات و استفاده از دلار آغاز شده، ٣ صنعت بزرگ کشور یعنی صنعت “نفت و پتروشیمی”، صنعت “خودروسازی” و صنعت “فولاد و فلزات” کشور را با چالشهای بیسابقه روبرو خواهد ساخت. با وجود موانع رشد، اقتصاد ایران نمیتواند نیاز فزاینده اشتغال را تأمین کند و معضل بیکاری در کشور ابعاد فاجعهباری به خود میگیرد. توسعه بیکاری به توسعه فقر دامن میزند. اجماع چالشهای یادشده، یک بمب انفجاری و خطرناک را به وجود میآورد که هرآینه میتواند منفجر شده و شرایط سیاسی و اجتماعی ایران را دستخوش تغییرات و تحولات غیرقابل پیشبینی نماید.
لذا امید به این است که سیاستمداران ایرانی به جای افتادن در دام و بازی آمریکا و بخشی از ضلع شوم مثلث که در متن متذکر گردیدیم به فکر رهاوردی جهت برون رفت از این مشکلات را بیابند که بسیار ساده و تاثیرگذار خواهد بود. اساسی ترین مشکل این روزهای ایران مهمان نسبتا ناخوانده ای است که به دلیل ناکارآمدی مدیران ایرانی رقم خورده است و آن سیل و اثرات مخرب و تخریبی آن در سطح کشور و هزینه هنگفت و مازادی است که به دولت و نظام تحمیل شده است، از سویی دولت با توجه به هزینه های بالا دیگر قادر به تامین سوخت با نرخ پایین کنونی نیست لکن به دلیل التهاب های متعددی که بر جامعه در این یکسال گذشته به دلیل ایجاد تشویش و نا امنی و همان بی اعتمادی مردم به نظام رغبت و شهامت افزایش حامل های انرژی را ندارد در صورتی که به واقع و اقتصادی نرخ حامل های انرژی باید بیشتر از نرخ کنونی باشد. توجه نمایید این از هم گسیختگی در تصمیم گیری های کلان اقتصادی در کنار تحریم های ناعادلانه همه و همه متوجه سیاست گذاری کلان بوده و امید به این است با تصمیمات درست مردم و نظام جمهوری اسلامی از این آزمون سخت سربلند بیرون آییم زیرا مطمینن استحکام و ماندگاری هر نظام سیاسی وابسته به نظام اقتصادی آن کشور می باشد.
گردآورنده: هامون نجفی
“تمام آمارها و اعداد ذکر شده داخلی از سایت مرکز پژوهش های مجلس می باشد”
“آمار و اعداد ذکر شده خارجی از مصاحبه ها و روزنامه معتبر خارجی برداشت شده”
“برخی از اظهار نظرات تحلیلگران خارجی در حوزه ایران استفاده گردیده”
false
false
false
false





























