×

منوی بالا

منوی اصلی

دسترسی سریع

اخبار سایت

true

ویژه های خبری

true
    امروز  شنبه - ۳۰ آبان - ۱۴۰۵  
false
false

گیل رخ؛

در سرزمین های اسلامی و به خصوص ایران اولین باری که عزاداری برای امام سوم شیعیان مرسوم شد در سالگشت حادثه عاشورا در زمان حکومت خاندان آل بویه بود، آل بویه از خاندان اصیل ایرانی و شیعی مذهب ساکن منطقه دیلمان ایران بودند که جد آنها ابوشجاعِ بویه پسر فنا خسرو دیلمی است و نسب آنها به بهرام¬گور ساسانی می‌رسد. تا پیش از آن عصر شیعه قدرت سیاسی را در دست نداشت و با به قدرت رسیدن آل بویه، شیعیان توانستند عزاداری علنی داشته باشد و معزالدوله دیلمی که پایه‌گذار آل بویۀ عراق، خوزستان و کرمان بود دستور داد در روز عاشورا همه بازارها تعطیل شود و مردم در بیرون از منازل عزاداری کنند.
از دیر باز مانند تمام مناطق غرب گیلان و علی الخصوص شهرستان صومعه سرا مراسمات خاصی در هر منطقه مرسوم شده است که مخصوص سنت های دیرین عزاداری در آن منطقه است که اکنون به عنوان سمبلی خود نمایی می کند.
در طاهرگوراب انگار این مراسمات رنگ و بویی دیگر دارد سیزده روز و شب مردم در هئیت های عزاداری در مساجد و دسته های زنجیر زنی مشغول عزاداری برای امام سوم شیعیان هستند. از مراسمات مختلف متعارف بگذریم مراسمات به خصوصی همچون هئیت های موسوم به حیدر و صفدر در شب عاشورا که دسته ای از مردم کفن پوش و با ضربه به سر به سوگ مظلومیت امام خود می دوند تا مانع از وقوع اتفاقات ظهر عاشورا شوند، لازم به ذکر است این مراسم در شب عاشورا و پس از اتمام عزاداری در مسجد و پایان دسته جات زنجیر زنی در ساعت های بامدادی بین ساعات 2 تا 3:30 صبح هر سال برگزار می گردد و مردمان زیادی از جای جای کشور برای دیدن این مراسم به طاهرگوراب سفر می کنند. پس از پایان این مراسم نوبت به مراسم صبح عزا می رسد که مانند سایر نقاط کشور در طاهرگوراب نیز برگزار میگردد، اما جالب اینجاست انگار مردم تا ظهر عاشورا قصد خوابیدن ندارند اکثر خانواده ها در حال و پخت و پز برای پذیرایی از سوگواران و هئیت های زنجیرزنی هستند که روز عاشورا به سنت سال های دور همچنان به طاهرگوراب می آیند همه شهر بوی غذا می دهد و بوی محبت و یکپارچگی، درست است که در بیست سال اخیر به دلیل تبلیغ های فراوان روز عاشورا را مردم با نام ضیابر می شناسند اما قدیمی ها خوب می دانند که دسته جات و عزاداری های روز عاشورا در طاهرگوراب با تعزیه های سنتی برگزار می شد اما امان از سیاسی کاری بعضی ها که این را نیز از طاهرگوراب گرفته اند.
تعزیه ذوالجناح طاهرگوراب اولین تعزیه در حال حرکت کشور است تعزیه هیات ذوالجناح طاهرگوراب و مسجد زیگسار از قدمتی نزدیک به 300 سال برخوردار است، این هیات در عاشورای حسینی از حرکت امام حسین(ع) از مدینه به مکه، از مکه به کربلا و حرکت اسرا از کربلا به کوفه را به نمایش می‌گذارد. تعزیه هیات ذوالجناح طاهرگوراب اولین تعزیه در حال حرکت کشور است، این هیات هر ساله برای اجرای دو تا دو و نیم ساعته در روز عاشورا بیش از یک ماه تمرین و برنامه‌ریزی می‌کند. اما افسوس که این اثر تاریخی طاهرگوراب پنج سال است که در آیین عاشورایی در فهرست آثار معنوی کشور به نام ضیابر به ثبت رسیده است. در بحبوحه مشکلات درونی طاهرگوراب عده ای عزم عوض کردن تاریخ منطقه گسکرات که با نام طاهرگوراب عجین شده را کرده اند.
ظهر عاشورا طاهرگوراب میزبان دسته جات زنجیر زنی متعددی همراه با تعزیه ها های سنتی است و درب منازل بر روی مهمانان عزای حسین(ع) باز است و پذیرایی تا عصر ادامه دارد، شب شام غریبان نیز سالیانه 4 هئیت همچون سایر نقاط کشور مشغول عزاداری هستند و شمع ها برای آرزوها روشن، در پایان طبق رسم بیست سال اخیر به همت هئیت امنا مسجد ولی عصر طاهرگوراب مراسم تعزیه خوانی از واقعه کربلا با صدای رسای عباس پسندیده برگزار می شود.
زمانی که حسن ختام عزاداری سالار شهیدان در دهه اول محرم در اکثر مناطق کشور به پایان می رسد در طاهرگوراب تلاش همه مسئولین و مردم برای روز سوم امام حسین آغاز می گردد همه بسیج می شوند برای پذیرایی از مسافرینی که از جای جای ایران برای این مراسم و سنت دیرینه به منطقه طاهرگوراب سفر می کنند.

این بار در حجم وسیعتر گویی تمام خانه ها پخت غذا و پذیرایی را دارند، شب سوم امام چندین هئیت زنجیرزنی و مراسم در مساجد تا پاسی از بامداد ادامه دارد شهر بیدار است تا مراسم سنتی دفن شهدا برگزار شود و سپس آماده برای عزاداری روز سوم امام حسین و پذیرایی از دسته جات و هئیت هایی از شهرهای انزلی و رشت و ماسال باشند به همراه تعزیه خوانی و دمام زنی و در پایان شب با برگزاری مراسم زنجیرزنی هئیت های طاهرگوراب مراسم سیزده روزه عزاداری در این منطقه باشکوه به پایان می رسد. مستند نذر سوم که بارها از شبکه های مختلف صدا و سیما در سال های اخیر پخش شد خود مصداقی برای این مراسم در طاهرگوراب است. خلاصه اینکه حال و هوای خاص محرم در طاهرگوراب وصف ناشدنی است و تجربه این احساس زیبا بسیار خاص تر، بر خود واجب دانستم به عنوان یک طاهرگورابی برای یک بار که شده این حال و هوا را بی اغراق به صورت خلاصه شده به رشته تحریر دربیاورم گرچه اگر بخواهیم می توان یک فصلنامه در مورد تک تک مراسمات به رشته تحریر در آورد.
“هامون نجفی”

false
false
false
false

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

√ کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
√ آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد


true