false
false
false
false
false
false
false
false
false

✍️فرشته شنگلی دبیر اجرایی نشریه گیل رخ در لاهیجان
یادداشت روز گیل رخ/شب یلدا یا شب چله یا شب چله بزرگ یکی از کهنترین جشن های ایرانی است که هر سال با فرا رسیدن بلندترین شب سال برگزار میشود این جشن در کشورهای افغانستان، تاجیکستان، ازبکستان، ترکمنستان، آذربایجان و ارمنستان مشترک است.
ایرانیان این جشن سالانهٔ نو شدن را از بابلیها پذیرفتند و آن را در آیینهای زرتشتی، دین زمان خود، وارد کردند.
یلدا برگرفته از واژهٔ سریانی ܝܠܕܐ بهمعنای زایش است و ابوریحان بیرونی از این جشن با نام «میلاد اکبر» نام برده و منظور از آن را «میلاد خورشید» دانسته است.
از نظر علی اکبر دهخدا، یلدا واژهای سریانی بهمعنای زادروز است و چون مردم شب یلدا را با میلاد مسیح پیوند دادهاند به این نام خوانده شده است با این حال جشن کریسمس که در ۲۵ دسامبر تثبیت شده، بهعنوان زادروز عیسی شناخته میشود.
یلدا آغاز زمستان و آخرین شب پاییز است و بلندترین شب سال بهشمار میآید که در این شب معمولا افراد کوچک فامیل به خانه بزرگترها رفته و درکنار سایر اقوام خود جشن برپا می کنند و به خوردن خوراکی های مخصوص این شب و خواندن حافظ و شاهنامه می پردازنند.
بهطور کلی خوردن خوراکیهایی مانند انواع آجیل، انار، هندوانه، سبزی پلو با ماهی و گاه آش رشته در شب یلد رواج دارد.

مردم استان گیلان در شب یلدا از تنقلاتی مانند هندوانه، آب ازگیل یا آب کونوس، برنج برشته و سه میوه محلی پرتقال، گلابی محلی به نام «خوج» و لیمو استفاده میکنند.
در گیلان هندوانه را حتماً فراهم میکنند و معتقدند که هر کس در شب چله هندوانه بخورد در تابستان احساس تشنگی نمیکند و در زمستان سرما را حس نخواهد کرد.
یکی دیگر از آداب و رسوم این شب که در اکثر شهرهای ایران نیز انجام می شود بردن «چله ای» برای تازه عروس و دامادهایی است که در آن سال نامزد یا عقد کرده اند رسمی که براساس آن خانواده داماد سینی که به آن طَبق گفته می شود برای خانواده نوعروس میفرستد. در این طَبق میوه و خوراکیها و تنقلات ویژه شب چله به زیبایی آراسته شده و در وسط طَبق هم یک ماهی بزرگ (معمولا ماهی سفید) تازه و خام همراه با تزیین سبزیجات قرار میگیرد که معتقدند باعث خیر و برکت و فراوانی روزی زوج جدید و همچنین سلامت و باروری نوعروس میشود.
متاسفانه این روزها این رسم زیبا و ساده در خانواده هایی که دارای نوعروس و نوداماد هستند با تجمل آمیخته شده و پر هزینه و با زرق و برق بیشتری برگزار می شود و سادگی گذشته را ندارد.

false
false
false
false





























