
✍به قلم: سید میثم باقری
گیل رخ/شنیدن خبر فروش ساختمان داروخانه کارُن رشت آنقدر برایم ناگوار بود که هنوز پس از چند روز مات و مبهوتم!
به راستی مگر میشود به این راحتی چشم بر روی چنین میراث گوهرباری بست و سکوت کرد؟؟!!
به همین دلیل برآن شدم بعد از گذشتِ بیش از یک دهه دوباره دست به قلم ببرم و به عنوان یک خبرنگار پس از سالها ٫ سکوت را بشکنم و اعتراضم را در برابر این ظلم بزرگ و فراموش نشدنی اعلام نمایم.
از مسئولین دلسوز استان و شهر رشت خواستارم هر چه سریعتر چارهای برای حل این ماجرای دردناک اندیشیده و اقدامات لازم را برای بازگشت هویت شهرمان به شهرِ اولینها انجام دهند.
شاید برای کسانی که پیشینه این داروخانه را نمیدانند و اطلاعات کافی در این خصوص ندارند مهم نباشد ولیکن حتما با خواندن این مطالب تا حدودی از پیشینه ی این داروخانه تاریخی آگاه خواهند شد و در آخر شاید سرنوشت این یادگاری ارزشمند برایشان به دغدغه تبدیل شود.
بهراستی چه شده که هر روز خبری ناگوار از این شهر به گوش میرسد؟!مقصر این اتفاقات کیست؟ بنده به عنوان یک شهروند عاجزانه پاسخ این سوال را از شهردار، رئیس و اعضای شورای اسلامی شهر رشت،رئیس دانشگاه علوم پزشکی ومعاونت غذا و داروی استان گیلان،مدیرکل میراث فرهنگی گردشگری و صنایع دستی استان گیلان و غیره خواستارم، چرا به سکوت تن دادید و اصلا نابودی آن برایتان مهم نیست؟! چرا یکی از همین سازمانها و ارگانهای دولتی حاضر به خریداری این ساختمان نشدند تا وفاداری و ارق گیلانی بودن خود را به ما ثابت کنند؟! حتما پاسخ آنان روشن است و میگویند ملک شخصی بوده و همه چیز قانونی انجام شده است!!
قطعا از نظر قانونی ملک شخصی بوده اما هویت فرهنگی و عمومی برای این کشور و استان داشته و دارد!! بطور مثال آیا میشود سازمان شهرداری رشت،ساختمان و عمارت شهرداری را به بهانه حق تملک آن به غیر بفروشد؟!قطعا پاسخ خیر است اما با این نگرش پیش رو،بعید و دور از انتظار هم نیست روزی اتفاق مشابه برای ساختمان شهرداری و امثال آن بیفتد باید بدانیم قدمت این داروخانه از قدمت خیلی از کشورهای جهان،استانها و شهرهای ایران بیشتر است و نگهداری از آن نیاز به حمایت داشت اما صد افسوس که قدرشناس پیشینیان نبودیم و نیستیم. امیدوارم هر چه سریعتر این ماجرای پر تنش ختم به خیر شود و دیگر شاهد اینگونه موارد ناراحت کننده نباشیم.
🔻اما آرسن که بود و چه کرد؟!
در این مقاله سعی شده بطور خلاصه از شخصیت و زندگی موسیو آرسن گفته شود. آرسن میناسیان از ارامنه محبوب شهرستان رشت بود،میتوان دلیل محبوبیت آرسن را بخاطر کارهای خیرخواهانه و خداپسندانه و مردمداری او دانست؛ به طوری که آرسن،امین و معتمد سرمایه داران و حتی مردم فقیر رشت بود. طولی نکشید کارهای خیرخواهانه و نیکوکارانه او زبانزد خاص و عام مردم شد. او مورد حمایت مسئولین وقت شهر رشت قرار گرفت. همچنین وی از دوستان بسیار نزدیک آیت الله ضیابری بود.مرحوم ضیابری فقید از مفاخر و عالمان مذهبی و پدر معنوی استان گیلان شمرده میشود که بعدها ارتباط نزدیک و صمیمانه این دو برای مردم شهر رشت اتفاقات بسیار خوبی را رقم زد.
🔻تاسیس داروخانه کارُن:
داروخانه کارُن یا کارون اولین داروخانه شبانه روزی کشور است که توسط مرحوم دکتر آرسن میناسیان(مسیح گیلان) تاسیس شد. آرسن با تاسیس داروخانه به دنبال درآمدزایی نبود.سورن میناسیان ، برادر آرسن درباره او و داروخانه کارون می گوید :
« هدف آرسن از تأسیس این داروخانه کسب درآمد نبود ، بلکه بدین وسیله می توانست بیشتر به مردم کمک کند ، دارو را به قیمت نیم بها می داد حتی از افراد فقیر پول دارو نمیگرفت و به آنان مواد غذایی هم می داد،در دادگستری ضمانت می کرد،عیادت می کرد ،بر بالین بیمار دکتر می برد،هر کاری از دستش برمی آمد برای همگان انجام میداد… »
آرسن فردی ثروتمند بود که تمام دارایی و سرمایه خود را وقف مردم رشت کرد،آرسن همیشه به فکر این بود تا مکانی را برای افراد نیازمند،سالمند و حتی توانیاب احداث کند تا بتواند از آنان مراقبت کرده و نیازهای آنان را بر آورده کند،از این سو آرسن پس از تلاش های فراوان مشغول به ساخت آسایشگاه شد ،آرسن برای جبران هزینه های ساخت اولین آسایشگاه سالمندان و معلولین کشور مجبور به فروش ساختمان داروخانه کارُن شد بطوریکه برای تامین هزینه های زندگی خود در داروخانه ای که خودش تاسیس کرده بود در قبال گرفتن حقوق ماهانه به عنوان داروساز مشغول به کار شد.آرسن پس از فروش داروخانه از خریدار داروخانه خواست که نام کارُن در سردر مغازه به یادگار بماند چرا که آرسن به عشق برادرش کارُن که در نوجوانی فوت شده بود نام داروخانه خود را کارُن گذاشته بود. خریدار، این شرط آرسن را پذیرفت و به احترام او خواسته وی را انجام داد.
بعدها بخاطر کج سلیقگی برخی افراد داروخانه کارُن به کارون تغییر نام پیدا کرد! دیگر آرسن از لحاظ مالی ضعیف شده بود،تامین هزینه های ساخت آسایشگاه هم برای آرسن سخت شده بود،خبر نیمه کار ماندن ساختمان به گوش آیت الله ضیابری رسید،ایشان با یاری سایر خیرین رشت در ساخت آسایشگاه سالمندان و معلولین رشت به کمک آرسن شتافتند و بالاخره ساخت آسایشگاه به اتمام رسید و آرسن به آرزوی خودش رسید. او همیشه یار و یاور آرسن بود٫ دوستی این دو باعث شد ارامنه و مسلمانان شهر بدون حتی کوچکترین مشکلی به خوبی و خوشی در کنار هم زندگی کنند و این صمیمیت در آن زمان در کل کشور بی سابقه بود. آرسن برای اینکه بتواند تمام وقت در آسایشگاه باشد،امتیاز داروخانه کارُن را در قبال گرفتن ماهی ۵ هزار تومان واگذار کرد،سورن میناسیان میگوید:”آرسن دو هزار تومان از پول را به همسرش میداد تا مخارج زندگی با آن پول تامین شود و باقی پول را خرج افراد نیازمند میکرد”
🔻مرگ آرسن و سیاه پوش شدن خیابان های رشت و تعطیلی بازار رشت:
غروب چهارده فروردین سال ۱۳۵۶،آرسن که مانند روزهای دیگر در آسایشگاه مشغول به کار بود، کارکنان متوجه وضعیت غیرعادی حال او شدند، او به سختی نفس میکشید، چهرهاش کبود شده بود، دکتری که در بخش بود را فراخواندند متاسفانه کاری از دستش برنیامد و ساعت ۱۰ شب بود که چشمان آرسن برای همیشه بسته شد.
طولی نکشید خبر از دست رفتن آرسن در تمام شهر پیچید، کسی نبود که از شنیدن این خبر متأثر و ناراحت نشود آن روز شهر چهره عادیش را از دست داده بود، گویی مردم رشت پدری مهربان را از دست داده اند، مردم دسته دسته از میدان شهرداری به طرف مدرسه ارامنه در خیابان سعدی میرفتند. عده زیادی نیز به «سلیمانداراب» رفته بودند تا پیکر بیجان این ارمنی مهربان را تا آرامگاه ابدیش همراهی کنند، در نیمههای راه مردم تابوت را از ماشین بیرون آوردند، و در حالیکه صلوات و لا إله إلا الله میفرستادند، روی شانههایشان حمل کرده و حسین حسین گویان به عزاداری و سوگواری برای آن مرد شریف پرداختند.مردم به مانند ایاممحرم با سینه زنی و زنجیرزنی ارادت قلبی خود را به آرسن نشان دادند.
مغازه داران مسیر با دیدن صحنه مراسم، کسب و کار خود را رها کرده و به انبوه سوگواران پیوستند، شهر به حالت نیمه تعطیل درآمده بود. به گواه شاهدان حاضر در مراسم؛ آیت الله ضیابری با پاهای برهنه و چشمانی اشکبار و چهرهای پر از افسوس و ناراحتی در صف اول جمعیت دیده میشد و طوری میگریست که انگار برادر خود را از دست داده است. از نکات جالب و قابل تامل مراسم تشیع جنازه آرسن میتوان به درخواست مسلمانان شهر رشت برای خاکسپاری پیکر او در یکی از بقعه های متبرک شهر رشت اشاره کرد، که برای همین ساعتها مردم در خیابان های شهر رشت منتظر تصمیم بزرگان شهر برای مکان دفن پیکر آرسن ماندند اما در نهایت تصمیم بر آن شد که وی در مدرسه «م. آهوردانیان» رشت به خاک سپرده شود.
آرسن برای ما مردم رشت حکم غیرت و تعصب ،وفاداری و انسانیت را دارد و بهما ثابت کرد انسانیت و نیکی کردن حد و مرز نمیشناسد و آدم با هر عقایدی میتواند الگویی سالم برای همگان باشد.
حال پس از گذشت ۸۰ سال از تاسیس اولین داروخانه شبانه روزی ایران،ساختمان آن به شکل ناباورانهای بفروش رفت و به زودی تخریب خواهد شد و ساختمان داروخانه کارُن به دلیل زیاده خواهی برخی افراد برای همیشه به یاد و خاطرات خواهد پیوست و ما مردمان رشت شرمنده لطف و ایثار این بزرگ مرد تاریخ خواهیم ماند.
آرسن رفت ولی داروخانه کارُن در قلب و جان یکایک ما زنده خواهد ماند و لبخند معصومانه و مهربانش در سردیسی که در کنار داروخانه نصب شده نویدبخش اینست که هنوز انسانیت زنده است ،اما اگر ما بخواهیم!!





























