×

منوی بالا

منوی اصلی

دسترسی سریع

اخبار سایت

true

ویژه های خبری

true
    امروز  شنبه - ۳۰ آبان - ۱۴۰۵  
false
false

به گزارش مجله خبری تحلیلی گیل رخ، شرایط بد آب و هوایی، اقتصادی و به خصوص کرونایی سیستان و بلوچستان روز به روز نگران کننده تر می شود. قلب شرق ایران این روزها اصلا حال خوبی ندارد و از هر سمت و سو مورد بی مهری قرار گرفته است.

این در حالی است که سرزمین سیستان و بلوچستان از قدیمی ترین مناطق ایران و محل تولد و پرورش پهلوانان اساطیری بزرگی از جمله سام و زال و رستم بوده است.

به جز این، سیستان و بلوچستان در دل خود یکی از قدیمی ترین شهرها و تمدن های تاریخ را پنهان کرده است. وجود شهر سوخته که قدمتش به عصر برنز باز می گردد، در قلب بیابان های اطراف زابل نشان می دهد که سیستان و بلوچستان روزگاری یکی از آبادترین مناطق ایران بوده؛ چرا که اگر غیر از این بود، مردم باستان در آنجا سکونتگاه نمی ساختند.

همچنین، روایت فردوسی در شاهنامه و نیز نویسنده (ناشناخته) کتاب ارزشمند تاریخ سیستان نشان از این دارد که این خطه پهناور روزگاری سبز و باصفا بوده است.

اما چه شد که سیستان به این حال و روز افتاد؟ ابتدا بد نیست مختصری در مورد ویژگی های انحصاری سیستان و بلوچستان توضیح دهیم و بعد سراغ پاسخ این پرسش برویم.

سیستان و بلوچستان، منحصر به فردترین خطه ایران

سیستان و بلوچستان یکی از منحصر به فردترین مناطق ایران است. بسیاری از ناب‌ترین پدیده های فرهنگی و تاریخی در این منطقه بکر وجود دارند. تنها کوه آتشفشانی ایران (کوه تفتان)، تنها بندر اقیانوسی ایران (چابهار)، تنها زیستگاه حیوانات خاص و کمیاب کشور (زیستگاه گاندوها)، بزرگ ‌ترین دریاچه‌ آب شیرین ایران (دریاچه هامون) و … در این استان واقع شده اند.

همچنین شرق تا غرب این استان مملو است از جاذبه‌های تاریخی، فرهنگی و طبیعی فراوان. قلعه‌های باستانی، غارهای طبیعی، کوه‌های مریخی، گل فشان‌های طبیعی و سواحل صخره‌ای از جمله مناظر طبیعی و تاریخی سیستان و بلوچستان هستند.

با وجود این، خطه سیستان و بلوچستان با یک معضل بزرگ دست به گریبان است. خشکسالی در این استان، سال ها است مردم این منطقه را به دردسر انداخته است. در طول ۱۰۰ سال اخیر، خشکسالی و بحران کم آبی به حدی شدید بوده که بسیاری از ساکنان، این منطقه را ترک کرده یا دست از کشاورزی برداشته و به کارهای مثل سوخت بری یا قاچاق روی آورده اند. اما علت این خشکسالی چیست؟

اتفاقی که مسیر هیرمند را تغییر داد و سیستان و بلوچستان را خشک کرد

اصلی ترین منبع آبی استان سیستان و بلوچستان رودخانه هیرمند بوده و است. این رود از کشور افغانستان (کوههای هندوکش واقع در هیلمند) سرچشمه می گیرد و بعد از عبور از مناطق مرزی و چند شاخه شدن به مرز ایران و افغانستان و دریاچه هامون می رسد.

رود هیرمند که از افغانستان سرچشمه می گیرد در ورودی خود به مرز ایران به دو قسمت تقسیم می شود که بخش کمتر آن وارد منطقه سیستان شده و پس از پخش آب از خروجی های مختلفی به تالاب بین المللی هامون می ریزد و بخش بیشتر آن نیز از طریق رودخانه مرزی مجددا وارد خاک افغانستان شده و در نهایت به بخشی از این تالاب که در خاک افغانستان قرار گرفته می ریزد که به گفته برخی کارشناسان این بخش از دریاچه عمیقتر بوده و آب را بیشتر در خود نگه می دارد.

در زمان قدیم هیرمند متعلق به ایران بود. با استقلال افغانستان از ایران، رود هیرمند نیز دو تکه شد. افغان ها در طول این سال ها سدهای بسیار زیادی بر روی این رود ایجاد کرده و با انحراف این رود به زمین های خود باعث کم آبی منطقه جنوبی سیستان و بلوچستان شدند.

بزرگترین ضربه را ساخت سد کجکی بر روی هیرمند به سیستان و بلوچستان وارد کرد و باعث کم شدن شدید حق آب ایران گشت.

البته ایران در دهه پنجاه شمسی یک قرارداد در مورد حق آبه هیرمند با افغانستان امضاء کرد اما این قرارداد نیز دردی از سیستان دوا نکرد و با کم شدن آب موجود در دریاچه هامون (که رود هیرمند نهایتا به آن می ریزد) و افزایش خشکسالی و گرمای هوا، سیستان و بلوچستان هر روز خشک تر از دیروز شد.

کرونا، یک مصیبت دیگر

اکنون با افزایش خشکسالی و به تبع آن، افزایش فقر، بزه و ناهنجاری های اجتماعی، استان سیستان و بلوچستان دچار مصیبت های مختلف شده و به محض وقوع یک بحران، شکننده تر از سایر استان ها و مناطق می شود.

تشدید خشکسالی و کم آبی اخیر با موج جدید کرونا همراه شده و استان سیستان و بلوچستان را در سخت ترین شرایط خود در سال های اخیر قرار داده است.

امید است مسئولین بیشتر به این خطه مظلوم نظر انداخته و دست مردم آسیب دیده این استان را بگیرند.

منبع: خبر فوری

false
false
false
false

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

√ کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
√ آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد


true