✍حمید اندرزچمنی ، کارشناس ارشد اجتماعی

گیل رخ/تحقیقات علمی مؤید و موکد این واقعیت است که استرس بر سلامت جسم و روان فرد تأثیر می گذارد و انرژی های بالقوه و بالفعل او را هدر وبدر داده و باطل می سازد. امروزه روز مردمان احساسی ما اغلب کلمه استرس را به صورت موضوعی متداول و یا به شکل بیماری اپیدمی به کار می برند و این کلمه مدتها است که در ادبیات محاوره ای و مشاوره ای ما جا باز کرده و به همان گونه که از کار، غذا، مسکن، مسافرت، تحصیل و… صحبت می کنیم، از استرس هم گپ و گفت داریم .

با تمام جنبه های منفی که در فرهنگ عامه برای استرس وجود دارد، معهذا این پدیده دارای جنبه های مثبت نیز است. جنبه های منفی استرس را  مخرب می گویند که از شنیدن خبر ناگوار بر شخص دست می دهد و جنبه های مثبت استرس، استرس سازنده است، که هنگام دریافت خبرهای شاد و خوشحال کننده عارض فرد می شود.
ویژگی های شخصیتی افراد مقاوم در برابر استرس در سه کلمه  تعهد ،  مهار و کنترل و  تلاش و مبارزه خلاصه می شود. احساس در مهار و کنترل رویدادهای زندگی همان احساس شایستگی و عزت نفس است که روی ارزیابی شناختی رویدادهای تنش زا تأثیر می گذارد. اعتقاد و باور به اینکه  ناملایمات و ناگواریهای زندگی  امروزه روز امری طبیعی است و باید آنها را فرصتی برای  دانایی و بینایی دانست تا تهدیدی برای امنیت و سلامت . افرادی با   ویژگی شخصیتی ضعیف در برابر استرس هایی از جنس امروز و حوادثی که بر فضای جامعه و بویژه خانواده ها حاکم شده  عمدتا افرادی با ویژه گی های مزمن عصبانیت و حرص و جوش  هستند، تند خویی ،  احساس کمبود و بیهودگی کردن در محیط چاردیواری  و از همه بدتر اینکه این حالت ها را با بی حوصله گی ، تنفر و بدبینی به خود و شغل و درگیری های کاری و مسایل اقتصادی و افرادی که با آنها زندگی می کنند، انتقال می دهند. این دسته افراد  بیشتر در معرض بیماریهای  قلبی عروقی هستند. به این افراد توصیه می شود از هیجانات خود بکاهند آرامش و خویشتن داری  را سرمشق خود و رفتارشان  قرار دهند؛ دقیقا مثل  افرادی که خونسردترند و نگرش آرام، آسوده و مثبت به زندگی و شرایطی که در آن قرار گرفته اند ،  دارند.
بهترین منطق مناسب و  منطبق برای مقابله با شرایط موجود پیشه کردن رفتارسلامت مداری است پر فراوان مشاهدات میدانی و نمونه هست که بعضی افراد جامعه ما برای مقابله با استرس ناشی از شرایط موجود این روزها  به مقابله هیجان مدار روی  می آورند رفتارهایی همچون  سیگار کشیدن ،  الکل، داروها برای کمک به کنترل حرص و جوش ها و استرس حاکم بر جسم و جان  ، باید تاکید داشت که  اینگونه رفتارهای  هیجانی ممکن است موقتاً انطباقی هم باشند، ولی در واقع صورت مساله اصلی پاک نشده و مشکل همچنان باقی است  و حتی ممکن است شخص را بیشتر گرفتار استرس کند. اما شیوه مقابله هیجان  مدار می تواند به طور مستقیم با موقعیت یا محرک استرس زا مرتبط باشد؛ به طوری که در نهایت آن را کاهش دهد یا برطرف کند. این روش به فرد کمک می کند به راه حل هایی مفیدتر و متنوع تر برای مقابله با شرایط کرونایی موجود در  زندگی فکر کند.
باید توجه داشته باشیم کوشش افراد در شرایط موجود  برای انطباق با استرس مستمر، ذخایر بدن را تحلیل می دهد و او را در مقابل بیماری کرونا  آسیب پذیر می کند. فشار روانی دائمی می تواند موجب بیماری های جسمانی مانند زخم های گوارشی و بیماری قلبی شود و ارتباط آن با بیماری هایی مانند آسم، اگزمای پوستی، ضعف سیستم ایمنی بدن و سرطان شناخته شده است.  شیوع  عفونت ویروسی و علائم سرماخوردگی در افرادی که فشار روانی را تجربه  میکنند پر فراوان افزایش می یابد
و نیاز است به سمت و سوی رفتارهای سلامت روی آوریم  که بر توان بدن برای مقابله با بیماری و عملکرد عمومی بدن تأثیر مثبت دارند. فشار روانی به صورتی غیر مستقیم با کاستن از رفتارهای سلامت مدار و افزودن بر رفتارهای زیانبار بر سلامت افراد تأثیر می گذارد. به عبارت دیگر، سبک زندگی بر میزان مقابله با تنش، تأثیر مثبت یا منفی دارد. رفتارهای  منطقی منطبق با شرایط کرونایی  مواردی از قبیل: ورزش کردن، تغذیه مناسب، خواب کافی و عدم مصرف سیگار و مشروبات الکلی رفتارهایی  هستند که نوع نگرش مثبت و واقع بینانه  مارا با خود همراه دارند

و نکته فرجام  و جان کلام در این مجال و حال و شرایطی که  از ان درمحاوره های کوچه پس کوچه ها ،   شرایط کرونایی یاد می کنند ، اینکه  ما و خود ما هستیم که مسئولیت سلامت خود  را با خود مراقبتی و دیگران را با دیگر مراقبتی  به عهده داریم . ما می توانیم با به حداقل رساندن استرسهای موجود ناشی از وجود ویروس منحوس کرونا در  زندگی امروزه روزمان ،  جسم و ذهن مان را مدیریت  کنیم تا سالم بمانیم  و ازابتلا به بیماری فراگیر موجود  پیشگیری کنیم. اینکه به توصیه های زیر عمل کنیم یا خیر، کاملاً در اختیار خودمان است ؛ زیرا هر انسانی درست همانقدر خوشبخت خواهد بود که پیوند بزند ،  اراده را با  سلامت به درایت  ،  پس قبل از هرچیز  بیاییم به زندگی هرروز مان لبخند بزنیم به بودن ها و رُ ستن و امید و صاحب امید واران توسل کنیم و یکصدا و همدل و مصمم باشیم تا :  👇
●احساس ها و مسائل منفی را از بین ببریم و تفکر مثبت ولی واقع بینانه را در خود بپرورانیم .
●از سختی ها و مشکلات زندگی استقبال کرده و سعی کنیم با راهکارهای منطقی بر آنها منطبق باشیم.
● استرس خود را تقسیم کنیم! درباره نگرانی ها و مشکلات خود با اعضای خانواده، دوستان و مشاور صحبت کنیم.
( باور داشته باشیم که گاهی اوقات دیگران می توانند به طور مستقیم و غیر مستقیم  به ما کمک کنند یا حداقل باعث شوند مشکلات را از زاویه دیگری مورد بررسی قرار دهیم)
● هر بار یک کار را انجام دهیم. وقتی احساس می کنیم بسیاری از کارهای انجام نشده ما را درمانده کرده است، فهرستی از مهم ترین آنها تهیه کنیم و هر بار یکی از آنها را انجام دهیم
●درست غذا بخوریم نه درشت ،  خوب استراحت کنیم و ورزش ،  چرا که وقتی ما سالم تر باشیم سازگاری با محیط استرس زا آسان تر خواهد شد.
● برای لذت بردن از زندگی  در شرایط قرنطینه و کرونایی وقت صرف کنیم. زمانی را به تفریح خلاقانه در محیط  خانه و خانواده  اختصاص دهیم. ایجاد توازن بین عوامل  استرس های پیرامونی و تفریح، به سلامتی ما کمک می کند و باعث می شود در ایجاد و برقراری آرامش خانه و خانواده نقش  بیشتری داشته باشیم.
●گاهی اوقات هم می توانیم  به مشکلات  موجود در شرایط قرنطینه  بخندیم ! رویکرد بسیار جدی به زندگی را کنار بگذاریم  افراد شاد مشکلات روزمره زندگی خود را راحت تر تحمل و حل و فصل می کنند.
● پیوسته منتظر نباشیم یک عامل بیرونی استرس ما را بکاهد و یا باعث شادمانی ما شود. نتایج پژوهشهای پر شمار  نشان داده است که تحصیلات عالیه، موقعیت های اجتماعی و مالی و به طور کلی عوامل بیرونی در شاد زیستن افراد تأثیر کمی دارند و عوامل اصلی و مؤثرتر شادی روان شناختی ( درونی) خودمان  هستند.
● قلب خود را از نفرت و خصومت ، بی حوصلگی ، تنش و کنش های درونی خالی کنیم و به جای آن شادمانی خود را با  دیگران  تقسیم کنیم استفاده درست از بسترهای مجازی برای غلبه بر شرایط این روز ها در تعامل با دیگران و همنوعان با پیروی از اصل تعادل
● رویدادهای گذشته و هیجان های منفی را بپذیریم و سپس آنها را رها کنیم چرا که زندگی آب تنی کردن در حوضچه  حال  است وروال
●برای مشکلات خود معنایی بیابیم. ما به خاطر چیزی  و چیزهایی مسؤول زندگی هستیم؛ هر چند در بدترین شرایط باشیم. برای زندگی هر کسی دلیلی وجود دارد. یکی عشق به فرزند، دیگری استعدادی که آرزو دارد آن را بپروراند، آن دلایل را کشف کنید. و برای اجرایش بعد فارغ شدن از شرایط قرنطینه سناریو بنویسیم.
● از پیشداوری عجولانه در مورد افراد و مسائل زندگی و شرایط،موجود که در آن قرارداریم  بپرهیزیم چشم ها را باید شست، جور دیگر باید دید.
● همواره شکر گزار خداوند باشیم و شکر نعمت های او را به جای آوریم و برای رهایی از مشکلات وشرایط موجود ،  هدایت و مراقبتش را بطلبیم. و زمزمه کنیم با هم و همه
پروردگارا:
به ما آرامش ده تا بپذیریم آنچه را نمی توانیم تغییردهیم، دلیری ده تا تغییر دهیم شرایطی  را  که در ان قرار داریم و  اعتماد و اطمینان داشته باشیم که می توانیم تغییر دهیم اگر تو تقدیر کنی ،  بینشی ده تا تفاوتهای نعمت ترا به درایت  بشماریم  ،  و ادراکی ده تا متوقع نباشم دنیا و نعمت های  آن مطابق میل ما  رفتار کنند وباشند..خدایا ما نمی دانیم و نخواهیم دانست که شیوع این بیماری نعمت است یا نغمت …خدایا این بنده چه داند که چه باید کرد داننده  تویی هرآنچه خواهی آن ده