
گیل رخ/با بررسی و مطالعات انجام شده در تئوری بذر و مشاهدات عینی و هرآنچه که در شرایط فعلی نظام آموزشی ما بویژه در آموزش وپرورش و بالاخص در مدارس دچار آن شده است که متأسفانه درحال اجرا نیز می باشد این است که مدرسه وظیفه خود را منحصر به انتقال دانش و معلومات به دانشآموزان کرده است و این شیوه به روش فرایندی درحال انجام شدن است این در حالیست که بسیاری از صاحب نظران در علوم تربیت و آموزش به این نتیجه رسیدن که خیلی سالهاست مثلث آموزشی معلم، مدرسه و کتاب معنی و مفهوم خود را از دست داده است و مدرسه علاوه بر ایجاد زمینه و تسهیلات برای یادگیری مربیان، ضامن رشد اجتماعی، عاطفی و سلامت و بهداشت روانی آنان نیز است و بسیار ضروری و مهم در این موضوع اساسی اینکه مدرسه باید مسئولیت و مشارکت نهاد بسیار مهم خانواده را در کنار خود داشته باشد .
قابل ذکر و توجه است به اینکه وضعیت موجود هر جامعه ای نتیجه یادگیری دیروز افراد در خانه و مدرسه است و وضعیت فردای هر جامعه در نتیجه سرمایه گذاری هایی است که امروز روی دانایی افراد در خانه ، مدرسه و جامعه انجام می گیرد .
یک اصل مهم دانایی می گوید : آینده یافتنی نیست ، بلکه ساختنی است اگر به دنبال ساختن آینده جامعه هستیم باید بین خانه و مدرسه پل ارتباطی و دانش افزایی بزنیم و اجازه بدهیم این پل از جامعه بگذرد .
این پل ومشارکت باعث می شود تا والدین به موضوع تربیت و اموزش فرزندان خود رغبت بیشتر ی نشان داده و با علم و آگاهی که بدست می اورند خود را نسبت به تعلیم و تربیت انها مسولیت پذیرتر بدانند، چه بسیار نمونه های رصد شده وجود دارد که والدین در خانه تنها به حرفهای فرزندانشان در مورد وقایع مختلف مدرسه گوش داده و بدون آنکه صحبتهای طرف مقابل را بشنوند شروع به قضاوت کرده اند .
برای مثال ممکن است فرزند ما مورد شماتت معلمش قرار گرفته باشد و تمام ماجرا را از دیدگاه خودش برای ما شرح دهد. در این حالت ممکن است ما نسبت به مربی او نظری منفی پیدا کنیم و آن را به فرزندمان هم انتقال دهیم. همچنین هنگامی هم که به مدرسه مراجعه میکنیم با همین قضاوت با اولیای مدرسه برخورد کنیم در حالی که ما به جای آگاهی از تمام ماجرا تنها آن بخشی که فرزندمان انتخاب کرده است، شنیدهایم این برخورد میتواند آغازگر رابطهای خصمانه بین ما و اولیای مدرسه باشد.
در عین حال والدین باید بتوانند آرامش خودشان را در برخورد با واقعیتها حفظ کنند. برای مثال ممکن است فرزند شما از لحاظ درسی دچار ضعف شده باشد یا اینکه در جریان مسالهای مقصر شناخته شود. در این شرایط والدین و مدرسه باید به جای بیان ناراحتیها یا شناخت مقصر به دنبال ریشهیابی و کمک به دانشآموز باشند. برخی از والدین در این شرایط فرزندشان را تبرئه میکنند و تمام تقصیرها را به گردن مدرسه یا معلمان میاندازند. گاهی نیز بدون توجه به علل اصلی مساله تنها به فرزندشان برای ناتوانیاش سرکوفت میزنند. هر کدام از این برخوردها به نوبه خود اشتباه و مضر هستند. چراکه اگر شما بخواهید عصبانیت خود را متوجه مدرسه کنید در آینده امکان همکاری برای رفع مشکلات را کاهش میدهید و اگر هم به مجادله با فرزندتان بپردازید موجب کاهش اعتماد به نفس او خواهید شد. ضمن آنکه کودک از آن به بعد سعی خواهد کرد مسائلش را از شما پنهان کند تا مورد شماتت قرار نگیرد.
اگر بخواهیم با رویکرد سیستمی به یک نظام آموزشی بنگریم، خواهیم دید که عوامل متعدی در یک نظام آموزشی به عنوان اجزای تشکیل دهنده این سیستم دخالت داشته و با هم در تعامل خواهند بود از این رو می بایست برنامه ریزان آموزشی طوری برنامه ریزی نمایند که این تعامل باهماهنگی تمامی اجزا سیستم برای رسیدن به اهداف مورد نظر صورت پذیرد تا برون داد سیستم همان چیزی باشد که نظام آموزشی برای آن برنامه ریزی شده است.
برای ایجاد یک مدرسه ی استاندارد تمامی اجزا آموزشی از جمله عوامل انسانی از قبیل مدیر، عوامل اجرایی، آموزگاران و اولیا، می بایست براساس یک برنامه ریزی منظم و از پیش تعیین شده و با نظارت و سرپرستی مدیریت آموزشگاه عمل نموده تا ضمن فراهم نمودن سایر امکانات مورد نیاز سیستم آموزشی بصورت متحد و هماهنگ عمل نمایند از این رو شناخت اجزا و نحوه هماهنگی و آشنایی با شرح وظایف تمامی عوامل سیستم آموزشی می بایست مشخص و برنامه ریزی شده باشد.
تکنولوژیست های آموزشی برای طراحی یک نظام آموزشی، ابتدا اقدام به شناسایی سیستم موجود نموده آنگاه بعد از بررسی وضعیت موجود و با مقایسه آن با نظام آموزشی برتر مورد نظر اقدام به برنامه ریزی ، اجرا و ارزشیابی از سیستم خود می نمایند.
آنچه که مسلم است مشخص نمودن وضع موجود و طراحی نظام آموزشی جدید برای رسیدن به وضع مطلوب نیاز مستلزم مقایسه سیستم فعلی با یک سیستم برتر و فراهم نمودن امکانات و شرایط مطلوب و برنامه ریزی دقیق برای رسیدن به آن می باشد.
یکی از اجزا سیستم آموزشی و به عبارتی دیگر موثرترین عامل در پیشرفت نظام آموزشی نقش اولیای دانش آموزان می باشد زیرا خانواده بیشترین نقش را در تعلیم و تربیت کودک ایفا می نماید. از این رو توجه مسئولین نظام آموزشی به مشارکت اولیا و حضور آنان در انجمن اولیا و مربیان بسیار حائز اهمیت بوده ومی بایست اولیا را در جهت چگونگی ایفا نقش خود و وظایف محوله آگاه سازند.
از طرفی مدرسه جولانگاه تغییر رفتار است چرا که تعلیم یعنی تغییر رفتار، و پایه و اساس تغییر نیز عشق و محبت است، پس شرایط و جو حاکم بر مدرسه یکی از عوامل غیر قابل انکار وموثر بر نظام آموزشی خواهد بود.
مشارکت مانند منشوری است که جنبه های گوناگون دارد. بی توجهی یا کم توجهی به بعضی از ابعاد مشارکت از تاثیر آن می کاهد و ارتباط خانه و مدرسه را سست می کند.
هر یک از دو نهاد خانه و مدرسه یک گروه اجتماعی نیز محسوب می شوند؛ یعنی هر کدام، اعضای معین، روابط و ویژگی های خاص خود را دارد. خانواده ها باید ماهیت مدرسه را بشناسند و مدرسه نیز ماهیت خانواده را بخوبی دریابد. باید توجه داشته باشیم که روابط خانواده عمدتا جنبه عاطفی دارد و روابط مدرسه بیشتر اداری و عقلانی است.
نزدیکی و ارتباط موثر این دو گروه باعث می شود روابط عقلانی و قانونی مدرسه جنبه انسانی و لطیف پیدا کند و روابط سیال و غیررسمی خانواده وضع عقلانی و منضبط داشته باشد. بنابر این مدیران و مربیان و والدین با تعامل اجتماعی می توانند یک فضای مناسب اجتماعی ایجاد کنند.
عواطف در روابط انسان ها و به تبع آن در روابط خانه و مدرسه عامل تاثیرگذاری است. افراد نیاز دارند در مواجهه با دیگران چهره ای گشاده، تکریمی انسانی و رفتاری ملایم احساس کنند. لذا هر دو طرف باید بکوشند در گفتار و کردار خود، اصول اخلاقی را مراعات کنند و عواطف و اعتماد را بین خود حاکم گردانند. اگر پیوند عاطفی حاصل نشود، پیوند اجتماعی وضع مطلوب نخواهد داشت.
بر کسی پوشیده نیست که مدرسه به عنوان یک موسسه آموزشی و پرورشی به توان مالی نیاز دارد، هر چند امور اقتصادی در تعلیم و تربیت، هدف و محور نیست، ولی توان اقتصادی، شرط لازم موفقیت در دستیابی به اهداف تربیتی است. مشارکت اقتصادی خانواده و مدرسه از موارد مبهم و مساله دار ارتباط خانه و مدرسه است؛ از طرفی، ضرورت کمک به توان اقتصادی مدرسه را نمی توان انکار کرد و از طرف دیگر، نمی توان والدین را برای کمک مادی مجبور کرد. موضعگیری مناسب آن است که والدین با آگاهی کامل از برنامه های تربیتی مدرسه و در حد توان خود و با اختیار و آگاهی کامل به مدرسه یاری رسانند.
( این بررسی ادامه دارد )





























