
گیل رخ/باید یاداوری و تاکیدنمایم که فرزندان ما پیش از ورود به مدرسه ، بر اثر آموزش و پرورش غیر رسمی و با استفاده از قدرت یادگیری ، تقلید و الگوبرداری ، رفتارها و مهارتهای گوناگون را در خانواده یاد می گیرند و به کار می بندند. از این رو، شایسته است پیش از ورود آنان به مدرسه، رفتارها و مهارتهای مورد نظر را با برنامه ریزی و از طریق آموزش و پرورش مناسب و سازمان یافته، به تدریج، آگاهانه و با شکیبایی به آنها آموخت. از این رو، از نظر متخصصان امور آموزش و پرورش، آموزش مادران و پدران در دورۀ پیش از مدرسه در محیط خانواده و ارتقای سطح آگاهی آنان به عنوان یک راهبرد پیشگیری همواره از اهمیّت خاصی برخوردار است. آموزش خانوادهها از این فکر نشأت میگیرد که توانایی مادران و پدران در امر تعلیم و تربیت فرزندان در گرو دانایی آنان در زمینه دانش روانشناسی و دانشهای وابسته است.
بخشی از دانش هایی که ضرورت دارد هر مادر یا پدری هر چه زودتر با آن آشنا شود، دانش مربوط به تعریف تعلیم و تربیت، هدفهای تعلیم و تربیت، روانشناسی رشد و دانش مربوط به اصول فرزندپروری و شیوه برقراری رابطه با فرزند در فرایند رشد است . چرا که بسیاری از نظریه پردازان حوزه علوم تربیتی معتقدند بسیاری از تصمیمات درست یا نادرست کودکان ناشی از اموزشهای نخست درمحیط خانواده است.
حمید اندرزچمنی در تئوری علمی بذر تمام تلاش، خود را معطوف داشته است تا نهادهای مهم اجتماعی یعنی خانواده ، مدرسه ، جامعه را متوجه سازد تا با بهره گیری از الگوی تعریف شده در تئوری بذر و مراحل تولید آن (کاشت ، داشت ، برداشت ) به محصولی سالم و قابل قبول در محیط خانواده دست پیدا نمایند . شواهد و مستندات از مجموع فعالیتهای انجام شده در حوزه های مختلف تربیت و اموزش مبین این واقعیت است که متاسفانه درست عمل نشده است و شرایط ناموزون و آشفته حاکم بر مسایل تربیت و اموزش و بطبع آن مدیریت در سه نهاد خانواده ، مدرسه ، جامعه چه در زمان حال و چه برای آینده بشدت نگران کننده است.
خانواده 》کاشت مدرسه 》داشت جامعه 》برداشت…
مهم ترین چالش تعلیم و تربیت ما در امروزه روز ، سیاستگذاری های مبتنی بر تصمیمات فردی است
والدین عزیز ما باید به این موضوع مهم توجه داشته باشند که فرزندان ما در سنین مدرسه دستکم یکسوم از زمان خود را بیرون از منزل و در محیطهای آموزشی سپری میکنند. این مدت زمان نسبتا بالا، گاهی این تصور را در والدین ما ایجاد میکند که یک نهاد اجتماعی دیگر وارد کار شده است تا به کاهش حجم مسوولیتهای آنان کمک کند . انها از این به بعد در درجه اول کارکنان مدرسه را در قبال وضعیت درسی و تربیتی ، آموزشی فرزندانشان پاسخگو میدانند. این تصورمتاسفانه امروزه روز بین والدین ایرانی بسیار شایع شده است و بهیچ وجه درست به نظر نمیرسد. واقعیت این است که این دو نهاد اجتماعی تنها در همکاری با یکدیگر، قادر خواهند بود تا به اهدافشان جامه عمل بپوشانند. صاحبان مسئول دونهاد مهم اجتماعی باید بدانند که با آگاهی داشتن از وظایف هر یک و شیوههای همکاری بین آن دو است که میتواند آنها را در کمک کردن به آینده فرزندانشان و برقراری یک رابطه صحیح با محیط آموزشی و محیط خانواده کمک نمایند .
جامعهشناسان از خانواده به عنوان گروه نخستین یاد میکنند. چرا که فرزندان ابتدا در این گروه، تحت آموزش قرار میگیرند و مهارتهایی را که برای زندگی در اجتماع نیاز دارند، میآموزند. بنابراین خانواده نهادی است که برای اولین بار قواعد، هنجارها و ارزشهای پذیرفته شده در بین افراد جامعه را برای فرزندان توضیح میدهد و از انها میخواهد به آن قواعد احترام بگذارند.
از آنجا ییکه فرزندان ما در سنین پایین تنها با دایره محدودی از افراد مثل پدر و مادر، خواهران و برادران و اقوام نزدیکتر ارتباط دارند، آنچه این گروه به آنها آموزش دهند را کمال و تمام میپذیرند. گاهی آموزشهای نخستین، آنچنان در وجود انان مینشیند که حتی در صورت درست نبودن هم بسختی از او جدا میگردند. در بعضی مواقع کار به جایی میرسد که فرد با آموزشهای اولیه خود مانند یک الگو و قالب رفتار میکند. به این معنی که در موقعیتهای مختلف برای تصمیمگیری درست یا نادرست مسائل ، به آموزشهای خانوادگی خود نگاه میکند و آن را معیار سنجش قرار می دهد . در فضای تربیتی ، اموزشی کشور ما هم به دلیل اهمیت بالای نهاد خانواده نمونههایی از این دست بسیار دیده میشود. فرآیند آموزش در خانواده، به خودی خود امری مهم و ضروری است، اما ممکن است زمانی که فرزندان وارد نهادهای اجتماعی دیگر میشوند، دچار تقابل و مشکل شوند. در این شرایط آموزشهای خانواده در مقابل آموزشهای مدرسه قرار میگیرند. برای مثال ممکن است فرزند ما ملزم به رعایت نظم و حضور بموقع در مدرسه باشد. اما ما به عنوان پدر یا مادر او تلاشی در رساندن بموقع وی نداشته باشیم . همچنین گاهی مربیان مدرسه خواستار انجام فعالیتهایی از جانب کودکان هستند که با همراهی و کمک والدین میسر است، در این رابطه میتوان به درست کردن کاردستیها یا انواع آزمایشهای علمی …..در منزل اشاره کرد. این مشکلات زمانی بیشتر نمود پیدا میکند که این دو نهاد بدون توجه به دیگری تنها به آموزشهای خود میپردازد و به تفاوتهای به وجود آمده اهمیتی نمیدهد. نتیجه شرایط این است که کودک در حل این تعارضات تنها میماند و خودش باید تلاش کند تا بین آموزشهایی که میبیند و نقشها و وظایفی که بر عهده دارد توازن برقرار کند .این در حالی است که کودکان اغلب، به دلیل سن کم از این توانایی برخوردار نیستند و نکته قابل تامل اینکه آیا والدین برای آموزش هایی که می دهند کجا اموزش دیده اند؟ چقدر مسائل آموزشی آنان درست و منطقی است ؟ آیا از اصول اولیه تربیت چیزی می دانند ؟ و ده ها سوال بزرگ ، و اما دریغ از کوچکترین پاسخ …!
واقعیت این است که هر پدر و مادری خواهان موفقیت فرزند خویش است .به فعالیتهای آموزشی فرزند خود علاقه مند بوده و در فراهم ساختن امکانات و تسهیلات لازم برای تحصیلات موفقیت آمیزش از هیچ کوششی فروگذار نمیکند.
اما در شرایط امروزه روز اقتصادی وده ها دلیل ریز و درشت وضع را به گونه ای سوق داده است که اعتقاد بسیاری از خانواده ها مهمترین مسوولیت را فقط در تامین غذا، پوشاک، مسکن، بهداشت ودر آخر تربیت ، خلاصه شده است . و این یعنی بحران در تربیت و اموزش در همه سطوح و البته در این بررسی فعلا خانواده … حال پیدا کنید مسئول و مسئولیتی را تا بپذیرد این مسئولیت های مهم را ……اگر دیدید سلام ما را بلند برسانید.
بحث ما این است که درکنار بسیاری از وظایف تعریف شده برای پدر و مادر در نهاد خانواده واقعا اندو در حوزه های تربیت و اموزش فرزتدان تنها هستند . به کدام سازمانی برای این بخش از تنهایی والدین در مرحله کاشت و داشت (آموزش و تربیت ) فرزندان ماموریت داده شده است این تنها خود والدین هستند که باید در کنار دهها مایحتاج زندگی نسبت به بهداشت فرزندان نیز به میزان علاقه ای که به فرزند خویش دارند، به فراخور امکانات اجتماعی و اقتصادی خویش برای حفظ سلامت آنها کوشش نمایند . اما وقتی که نوبت به مساله تربیت انها می رسد، پای چوبین خانواده ناخواسته می لرزد .
امروزه، نقش پدر و مادرها علیرغم تلاش عمده ای که برای تربیت و آموزش فرزندان خود می نمایند ، بسیار کمرنگ و تقریبا جایی نداشته و دستخوش بی توجهی است. بسیاری از خانواده ها، تصور میکنند که وظیفه پدر و مادر تهیه امکانات مالی و مادی و تامین نیازهای اولیه فرزندان است و کار تربیتی را باید به نهاد مدرسه واگذار کرد و با این دیدگاه که تربیت، وظیفه مربیان مدرسه است از مهمترین نیازفرزندان خویش بی توجه میگذرند و به محض مشاهده کمترین رفتار نابهنجار در فرزندان خود، بی هیچ مقدمه ای، مدرسه و معلم را مقصر می پندارند. بنظر شما در این بحران نا آگاهی ها کی باید پاسخگو باشد ؟ حق با کیست ؟!
رسانه هایی که کمترین ضعف در نظام آموزشی را بی درنگ پرنگ می کنند، اما در تبیین چارچوب هدفها و برنامه های مشخص تربیت ، هیچ کوشش و برنامه ای را بر عهده نمی گیرند. در بحث تربیت و اموزش در کجای این اشفتگی ها قرار دارند .خانواده ها از کجا باید بدانند که سازمان آموزش و پرورش عموما به نیازهای تربیتی هرگروه در قالب هدفهای کلی تربیتی و آموزشی تعریف شده پاسخ میدهد و خانواده ها باید بدانند که هریک از فرزندانشان ، ویژگیهایی خاص خود را دارند و نمی شود برای همگان از یک نسخه پیچیده شده بهره جست . بنده تاکید دارم این مهم نیاز اساسی به چاره جویی و اعمال روشهای خاص دارد.
خانواده ها نمی دانند، که وظیفه مدرسه آن نیست که ضرورتها و نیازهای تربیتی فرزندانشان را نیز تشخیص دهد و به صورت مطلوب دنبال کند . اینگونه نگرش اولیای دانش آموزان ، باعث می شود که دانش آموزان تحت تاثیر برخی عوامل مخرب در اجتماع و در فاصله بین خانه و مدرسه قرار گیرند که در برخی مواقع چنان تاثیر عمیقی بر شخصیت، رفتار و امور آموزشی دانش آموزان بر جای میگذارد که کلیه تلاشها و زحمات اولیا و مربیان و معلمان را بی ثمر میسازد.
چه کسی مسولیت دارد تا در این شرایط خاص واما مهم بسراغ اولیا ء رفته و به انها بگوید که باید با مشارکت با مربیان مدرسه، بیش از هر زمان دیگر کلیه عوامل تاثیرگذار بر رشد و شخصیت کودکان و نوجوانان را شناسایی و نسبت به کنترل عوامل بازدارنده اقدام نمایند . براستی شما مسوولی را می شناسید تا بشیر این بخش مهم باشد …
( این بررسی ادامه دارد)





























